Birinin Kişilik Rengini Nasıl Okursunuz? (Onu Bir Kalıba Sokmadan)

Dört renk modelini öğrenen çoğu kişinin aklına hemen şu soru gelir: Peki şimdi ne yapacağız? Bir sohbetin ilk birkaç dakikasında karşınızdaki kişinin kim olduğunu nasıl anlarsınız? Bu kişi, başlığı tek cümlede duymak isteyen bir Kırmızı Sürücü mü; önce biraz sıcaklık bekleyen bir Sarı Etkileyici mi; sessizce konuşmak için alan bekleyen bir Yeşil Destekleyici mi; yoksa sayılar tutmadan karar vermeyen bir Mavi Analist mi?

Bunda daha iyi olabilirsiniz. Kusursuz biçimde ya da bilimsel kesinlikle değil, ama işe yarar şekilde. Amaç insanlara karşı avantaj sağlamak ya da meslektaşları sessizce kategorilere ayırmak değil. Mesele, karşılaştığınız herkeste kendi tarzınızı otomatik olarak dayatmayı bırakıp insanlarla oldukları yere daha yakın bir yerden buluşmaya başlamaktır. Bu rehber, sık görülen ipuçlarını, bunların sizi nasıl yanıltabileceğini ve bir okuma yaptığınızda onunla ne yapmanız gerektiğini ele alıyor.

Önce, bunu gerçekten faydalı kılan dürüst uyarı

Bir toplantıdan birinin rengini okumak tahmindir. Bu, gevşek tutulması ve gerektiğinde güncellenmesi gereken bir çalışma varsayımıdır; asla atanacak bir etiket değildir. Tek bir ortamda, tek bir günde, tek bir insan grubuyla sergilenen, küçük ve filtrelenmiş bir davranış örneğine bakıyorsunuz. Bazen isabet ettirirsiniz. Bazen de emin bir şekilde yanılırsınız ve bunun ne sıklıkta olduğunu dürüstçe sayıya dökmenin bir yolu yoktur.

Birinin kendi tercihlerini nasıl gördüğünü öğrenmek için ona sorun ya da değerlendirmeyi tamamlamaya davet edin. Öz değerlendirme, o tercihleri onların nasıl gördüğünü ortaya koyar; bunu bir konferans masasının ötesinden izleyerek elde edemezsiniz. Eğer tüm ekip değerlendirmeyi yaptıysa ve sonuçları açıkça konuştuysa, herkesin kendi kendini bildirdiği profilden hareket edebilirsiniz ve anlatılma biçiminde herkesin söz hakkı olur.

İki soru sizi büyük ölçüde doğru yere götürür

Dört renk iki basit eksen üzerinde yer alır; bu yüzden gözlemlerinizi bir dizi özelliği ezberlemek yerine iki sorunun etrafında toplayabilirsiniz.

İlki tempoyla ilgilidir. Bu kişi hızlı mı hareket eder, çabuk mu karar verir, kısa patlamalar halinde mi konuşur ve işler yavaşlayınca huzursuz mu olur? Yoksa daha ölçülü, duraklamalarla rahat ve konuşmadan önce düşünmeye yatkın biri mi? İkisi de diğerinden daha iyi değildir. Hızlı olmak daha yetenekli olmak demek değildir, ölçülü olmak da daha düşünceli olmak demek değildir.

İkincisi odakla ilgilidir. Bir şeyin gerçekleşmesi gerektiğinde dikkatleri önce işe, sonuca veya son teslim tarihine mi gider? Yoksa insanlara mı gider: herkes nasıl hissediyor, kimler destek veriyor ve kimler dışarıda kalabilir?

Bu eksenleri birleştirdiğinizde, kareler daha kolay ayırt edilir. Daha hızlı ve işe odaklı olmak Kırmızıya, yani Sürücüye işaret eder. Daha hızlı ve insana odaklı olmak Sarıya, yani Etkileyiciye işaret eder. Daha ölçülü ve insana odaklı olmak Yeşile, yani Destekleyiciye işaret eder. Daha ölçülü ve işe odaklı olmak Maviye, yani Analiste işaret eder.

• Hızlı tempo, işe odaklı: Kırmızı Sürücü, kararlı ve sonuç odaklı
• Hızlı tempo, insana odaklı: Sarı Etkileyici, coşkulu ve yaratıcı
• Ölçülü tempo, insana odaklı: Yeşil Destekleyici, sabırlı ve güvenilir
• Ölçülü tempo, işe odaklı: Mavi Analist, titiz ve kalite odaklı

Her rengin toplantıda nasıl göründüğü

Toplantılar, davranış tercihlerini çoğu zaman yüzeye çıkarır; çünkü zaman sınırlıdır ve gündemler birbiriyle yarışır.

Bir Kırmızı Sürücü çoğu zaman sonucun kendisiyle başlar ve oradan geriye doğru çalışır. Kararın ne olduğunu, kimin sorumlu olduğunu ve ne zaman tamamlanması gerektiğini sorar. Uzun girişleri kısa keser, bazen sertçe, ve bir sonuca bağlanmayan tartışmalara sabrı çabuk tükenir. Toplantının net bir amacı yoksa, bunu dile getiren kişi genellikle odur.

Bir Sarı Etkileyici, içeriğe geçmeden önce odaya enerji getirir. Kişisel bir şeyle açılış yapar, yüksek sesle düşünür, seçenekleri hızla üretir ve diğer insanların fikirlerinin üzerine görünür bir coşkuyla ekleme yapar. Heyecanlı çıkar ama kimin neyi yapmayı kabul ettiğine dair biraz belirsizlik de kalabilir.

Bir Yeşil Destekleyici çoğu zaman daha az konuşur ve daha çok dinler. Kimin söz almadığını fark eder, grubun gerçekten uzlaşıp uzlaşmadığını yoksa sadece sessizleşip sessizleşmediğini kontrol eder ve herkesin önünde karşı çıkmakta tereddüt eder. Gerçek çekinceleri daha sonra, bire bir görüşmede ortaya çıkabilir.

Bir Mavi Analist yöntemi sorgular. Bu sayı nereden geldi? Sınır durumunda ne olur? Tüm planın altındaki varsayımı biri kontrol etti mi? Karar vermeden önce daha fazla bilgiye ihtiyaç duyduğunu söylemekten rahatsız olmaz ve yaklaşık olarak hızlı olmaktansa yavaş ama doğru olmayı tercih eder.

Her rengin e-posta ve sohbet mesajları nasıl görünür

Yazılı iletişim, insanların çoğu zaman kendi ritimlerinde yazması ve sohbeti bir odanın yönlendirmemesi nedeniyle bir başka ipucu kümesi sunar.

Kırmızı kısa yazar. Üç satır, bazen selamlaşma olmadan, doğrudan bir talep ve bir son tarih. Kırmızı olmayanlara sert gelebilir, ancak bu genellikle amaç değildir.

Sarı, yazıya doku katar. Ünlem işaretleri, aslında davet niteliğinde olan sorular, hafta sonlarına dair biraz bağlam ve hem duygu hem de bilgi taşıyan bir mesaj bekleyin.

Yeşil dikkatli ve nazik yazar. Talepler yumuşatılır, "fırsat bulduğunuzda" gibi ifadeler yer alır, teşekkür ifadesi birden fazla kez geçebilir ve baskı gibi algılanabilecek her şey nazikçe ifade edilir.

Mavi uzun ve yapılandırılmış yazar. Numaralandırılmış maddeler, kesin ifade, kaynak bağlantıları ve kanıtın zayıf olduğu yerlerde ek açıklamalar bu kalıba uyar. Bir Mavi için altı paragraf zorluk değil, eksiksizliğin işaretidir.

• Kırmızı: kısa, emir kipinde, son tarih ekli
• Sarı: sıcak, ifade dolu, özden önce hikâye
• Yeşil: yumuşak, temkinli, zamanınıza saygılı
• Mavi: ayrıntılı, yapılandırılmış, kaynaklı ve ihtiyat notları içeren

Baskı tabloyu değiştirir ve okuma hataları burada başlar

Stres altındaki davranış, temel kişilikle aynı şey değildir. Baskı altında insanlar çoğu zaman kendi rahat stillerinden uzaklaşır ve gördüğünüz şey bütünüyle başka bir renge benzeyebilir.

Baskı altındaki bir Kırmızı genellikle daha keskin ve daha kontrolcü olur, işleri devretmek yerine kendisi üstlenir. Bir Sarı daha çok konuşabilir ve gerçekçi olmayan ölçüde fazla şeye söz verebilir ya da oda artık tepki vermediğinde alışılmadık derecede sönük görünebilir. Bir Yeşil çoğu zaman sessizleşir ve yükü adlandırmak yerine içine çeker; bu da kolayca onay verme sanılabilir. Bir Mavi ise daha da ayrıntıya çekilir ve kararın gerektiği anda daha fazla veri ister.

Bunun önemi büyüktür; çünkü meslektaşlarımızla çoğu zaman yoğun ve yüksek riskli dönemlerde karşılaşırız ve sonra gördüğümüz şeyi onların tüm kişiliği gibi ele alırız. Birini yalnızca kriz projesinden tanıyorsanız, esasen stres davranışını görmüşsünüzdür. Sonuca varmadan önce sıradan bir salı gününde nasıl davrandıklarına bakın.

Sık yapılan üç yanlış okuma

Sessizlik otomatik olarak Yeşil demek değildir. Toplantıda az konuşan biri, rakamları kontrol edene kadar söyleyecek bir şeyi olmayan bir Mavi Analist de olabilir. Yeşil sessizliği ilişkiseldir; barışı korumak ya da başkalarına alan bırakmak için geri durur. Mavi sessizliği analitiktir; düşünce tamamlanana kadar geri durur. İpucu, sonunda konuştuklarında ne yaptıklarıdır: Yeşil genellikle insanlara ve uzlaşmaya odaklanır, Mavi ise doğruluğa odaklanır.

Sıcakkanlı olmak otomatik olarak Sarı demek değildir. Yeşil Destekleyiciler sıcak, dikkatli ve gerçekten sizinle ilgilidir; bu da dışarıdan bakıldığında Sarı coşkusuna çok benzeyebilir. Fark çoğu zaman enerji yönünde ve tempoda ortaya çıkar. Sarı sıcaklık dışa dönük ve hızlıdır, alanı doldurur. Yeşil sıcaklık ise sakin ve alıcıdır, alan açar.

Özgüven otomatik olarak Kırmızı demek değildir. Bir kişi, kararlılık onun varsayılanı olduğu için değil, konu uzmanlık alanı olduğu için girişken olabilir. Sonuca varmadan önce kendi uzmanlık alanının dışındaki davranışına bakın.

Adı konması gereken dördüncü bir yanlış okuma daha var: kültür, kıdem ve dil, insanların işte nasıl davrandığını şekillendirir. İkinci bir dilde konuşan, yeni bir ekibe katılan ya da odadaki herkesin yanında daha kıdemsiz oturan biri, kendini güvende hissedene kadar doğal stilini göstermeyebilir.

Bir okuma yaptığınızda ne yapmalısınız: uyarlayın, ilan etmeyin

Bir okuma ancak sizin nasıl ortaya çıktığınızı değiştiriyorsa faydalıdır. Uyum, küçüktür ve çoğunlukla sıra ile ayrıntı düzeyiyle ilgilidir.

Bir Kırmızı ile, sonucu en başta verin, kısa tutun, tek bir öneri yerine seçenekler sunun ve ihtiyaç duyduğunuz kararı net biçimde söyleyin. Arka planı, belki de asla açmayacakları bir ek dosyaya saklayın.

Bir Sarı ile, gündeme geçmeden önce bir anlık insani sıcaklığa izin verin. İlk taslağı hemen düzeltmeden yüksek sesle düşünmelerine alan tanıyın, sonra somut taahhütleri yazın ki enerji eyleme dönüşsün.

Bir Yeşil ile, fikirlerini beklemek yerine doğrudan sorun, değişikliği son anda dayatmak yerine önceden haber verin ve karşı çıkmanın gerçekten güvenli olduğu bir ortam kurun. Bir Yeşilin sessiz kalması onay verdiği anlamına gelmez.

Bir Mavi ile, materyali önceden gönderin, kaynaklarınızı getirin, bekleyebilecekse hemen karar almaya zorlamayın ve sorularını engel değil, özen olarak değerlendirin.

Tüm dördü için geçerli tek bir kural vardır: sessizce uyarlanın. Birine onu Kırmızı olarak okuduğunuzu söylemeyin ve bir meslektaşınızın rengini üçüncü bir kişiye olgu gibi anlatmayın. Bu, kişisel bir nezaketi kamuya açık bir etikete dönüştürür ve etiketler, artık uymadıkları hâlde uzun süre kalabilir. Renkleri açıkça konuşmak istiyorsanız, herkesi değerlendirmeyi yapmaya ve kendi sonuçlarını kendi tercihleriyle paylaşmaya davet edin.

Modelin sınırları, açıkça ifade edilirse

Bu test, DISC davranış modeline dayalı gönüllü bir öz değerlendirmedir. Klinik bir araç değildir, tanı koymaz ve herhangi bir şeyi psikometrik olarak doğrulanmış bir ölçüsü de değildir. Davranış tercihlerini, yani nasıl çalışmayı ve iletişim kurmayı tercih ettiğinizi açıklar. Tercih, beceri, potansiyel, karakter veya değerin aynısı değildir.

İşe alım, terfi, ekip görevlendirme veya eleme kararlarında tek başına temel olarak kullanılmamalıdır. Bir renk, birinin işi iyi yapıp yapamayacağı hakkında hiçbir şey söylemez. Mükemmel liderlerin pek çoğu Yeşildir, harika analistlerin pek çoğu Sarıdır ve sonuçlar yalnızca Kırmızıların tekelinde değildir.

Sonuçlar bu karmaşıklığı yansıtır. Değerlendirme birincil rengi, ikincil rengi ve dört rengin tamamına yayılan bir yüzde dağılımını raporlar; çünkü kimse yalnızca tek bir renk değildir. Hepimiz farklı oranlarda bu dört rengi taşır ve duruma göre aralarında esneriz. Aynı kişi bir bütçe incelemesinde Mavi, bir ekip öğle yemeğinde Sarı görünebilir. Bu tutarsızlık değil, normaldir. Başka birine dair yaptığınız herhangi bir okumaya en az bu kadar alçakgönüllülükle yaklaşın.