Kolory osobowości a MBTI: czym test DISC różni się od Myers-Briggs?

Jeśli zdarzyło Ci się wypełnić kwestionariusz w stylu Myers-Briggs, zapewne pamiętasz cztery litery, na przykład INTJ lub ESFP. Po teście kolorów DISC zapamiętuje się kolor, a jeszcze lepiej: mieszankę kolorów. Oba podejścia opisują ludzi w sposób, który ma pomagać w refleksji i rozmowach w pracy. Nic więc dziwnego, że pojawiają się pytania: jak mają się do siebie, czy wynik jednego testu można przełożyć na wynik drugiego i który lepiej odpowie na Twoje pytanie?

W tym artykule porównujemy oba podejścia bez faworyzowania żadnego z nich. Wyjaśniamy, co opisują MBTI i model czterech kolorów, czym różni się typ od mieszanki, dlaczego czterech liter nie da się wiarygodnie przełożyć na kolor oraz jak korzystać z obu wyników, nie dając się zaszufladkować. ColorType to niezależne narzędzie, niezwiązane z The Myers-Briggs Company i niepopierane przez tę firmę. MBTI i Myers-Briggs Type Indicator są znakami towarowymi The Myers-Briggs Company.

Co opisuje MBTI

MBTI to skrót od Myers-Briggs Type Indicator. Model ten opisuje różnice w tym, skąd ludzie czerpią energię, jak odbierają informacje i jak podejmują decyzje. Kwestionariusz porządkuje te różnice w sposób, który ma pomagać w refleksji nad sobą.

Wynik opiera się na czterech parach preferencji. W każdej parze wskazuje jedną ze stron. Połączenie czterech preferencji daje jeden z 16 typów, zapisywany czterema literami.

Nacisk pada tu na wewnętrzne preferencje: jak lubisz odzyskiwać energię, w jaki sposób wolisz przetwarzać informacje i co bierzesz pod uwagę przy podejmowaniu decyzji. Preferencje te widać w zachowaniu, ale model skupia się na tym, co za nim stoi.

• Ekstrawersja lub introwersja (E lub I): czy energię czerpiesz przede wszystkim ze świata ludzi i działania, czy z własnych myśli i przeżyć.
• Poznanie zmysłowe lub intuicja (S lub N): czy wolisz konkretne fakty i bezpośrednie doświadczenie, czy wzorce i możliwości.
• Myślenie lub odczuwanie (T lub F): czy przy podejmowaniu decyzji kierujesz się raczej logiczną spójnością, czy bierzesz pod uwagę wartości i wpływ decyzji na ludzi.
• Osądzanie lub postrzeganie (J lub P): czy wolisz ustalać sprawy i planować, czy zachować otwartość i dostosowywać się do sytuacji.

Co opisuje model czterech kolorów

Model kolorów to sposób przedstawienia DISC, modelu zachowań, którego początki zwykle wiąże się z książką Williama Moultona Marstona „Emotions of Normal People” z 1928 roku. Obejmuje cztery wymiary: dominację (czerwony, Decydent), wpływ (żółty, Inspirator), stałość (zielony, Wspierający) i sumienność (niebieski, Analityk).

Skupia się na zachowaniach, które można zaobserwować, zwłaszcza w pracy. Pokazuje, jak działasz, gdy trzeba podjąć decyzję, współpracownik ma inne zdanie, projekt się opóźnia albo zdenerwowany klient dzwoni z problemem. Nie próbuje wyjaśniać, jak przetwarzasz informacje ani skąd czerpiesz energię. W naszym przewodniku po modelu DISC znajdziesz szersze omówienie czterech kolorów.

Najważniejsza różnica: typ a mieszanka

MBTI przypisuje Cię do jednego z 16 typów. W każdej parze preferencji wynik wskazuje jedną ze stron, a Ty otrzymujesz jeden czteroliterowy kod. Typ przedstawia całościowy wzorzec, odrębny od pozostałych 15.

Wynik testu kolorów DISC wygląda inaczej. Wszystkie cztery wymiary są oceniane i pokazywane razem. Widzisz kolor dominujący, drugi kolor oraz procentowy udział każdego z czterech. Dwie osoby, u których dominuje czerwony, mogą się znacznie różnić, jeśli u jednej na drugim miejscu jest niebieski, a u drugiej żółty. Wynikiem jest cała mieszanka, nie tylko kolor dominujący.

Ta różnica wpływa na rozmowę o wynikach. Przy typach naturalnie pytamy: „Którym typem jestem?”. Przy mieszance pytanie brzmi: „Ile jest we mnie każdego koloru i w jakich sytuacjach to widać?”. Żadne podejście nie jest z natury lepsze. Odpowiadają na różne pytania.

Wewnętrzne preferencje a zachowanie w pracy

Druga różnica dotyczy tego, czemu przygląda się każdy model. MBTI koncentruje się na preferencjach dotyczących myślenia. Osoba o wyraźnej preferencji introwersji może prowadzić żywe spotkanie zespołu, bo ta preferencja mówi o tym, skąd czerpie energię, a nie o tym, czy potrafi zabrać głos.

Model kolorów skupia się na samym zachowaniu. Jeśli taka osoba pod koniec spotkania dąży do podjęcia decyzji i nie pozwala rozmowie utknąć w miejscu, w jej wyniku może zaznaczyć się czerwony, niezależnie od tego, jak zmęczona czuje się później. Oba wyniki opisują różne strony tej samej osoby.

Dlatego oba mogą wydawać się trafne. Cztery litery mogą pomóc Ci zrozumieć, dlaczego długie warsztaty Cię wyczerpują, a kolory wyjaśnić, dlaczego współpracownicy widzą w Tobie osobę, która doprowadza dyskusję do końca. Jedno nie wyklucza drugiego.

Jedno spotkanie budżetowe z dwóch perspektyw

Wyobraź sobie spotkanie budżetowe, na którym zespół musi ograniczyć wydatki na projekt. Dwie osoby mają różne zdania. Jedna chce uzgodnić cięcia jeszcze podczas spotkania. Druga woli najpierw dostać zestawienie liczb i podjąć decyzję w przyszłym tygodniu.

Z perspektywy MBTI można spojrzeć na tę sytuację przez pryzmat takich preferencji jak osądzanie i postrzeganie albo myślenie i odczuwanie. Pytanie brzmi, jak każda z tych osób woli analizować informacje i dochodzić do wniosków. To pomaga im porozmawiać o tym, dlaczego podejście drugiej strony budzi dyskomfort.

Model kolorów opisuje zachowania widoczne na spotkaniu. Osoba naciskająca na natychmiastową decyzję zachowuje się w sposób charakterystyczny dla czerwonego. Osoba prosząca o dane i czas na ich sprawdzenie zachowuje się w sposób charakterystyczny dla niebieskiego. Jeśli trzecia osoba stale pyta, jak cięcia wpłyną na ludzi pracujących przy projekcie, wyraża troskę charakterystyczną dla zielonego. Język kolorów podsuwa też prowadzącemu praktyczne rozwiązania: wysłać dane przed spotkaniem, wyznaczyć konkretny termin decyzji i przed ostatecznym zatwierdzeniem cięć porozmawiać o osobach, których one dotyczą.

Każda perspektywa wnosi coś innego. MBTI pomaga przyjrzeć się własnym preferencjom. Kolory dają zespołowi wspólny język do rozmowy o tym, jak poprowadzić następne spotkanie, bez szukania winnych.

Dlaczego nie da się wiarygodnie przełożyć wyniku MBTI na kolor

Wiele osób szuka tabeli, która zamienia cztery litery na kolor. Takie tabele można znaleźć w internecie, ale przyporządkowanie typu do jednego koloru nie pasuje do sposobu działania tych modeli. Opisują różne rzeczy, opierają się na innych założeniach i inaczej obliczają wyniki. Tabela przeliczeniowa zakłada, że to dwie nazwy tego samego pojęcia, a tak nie jest.

Niektóre cechy w obu modelach mogą brzmieć podobnie, ale podobieństwo nie wystarcza, by przełożyć jeden wynik na drugi. Poniższe porównania pokazują możliwe zbieżności pojęć, a nie reguły. Cztery litery nie określają mieszanki kolorów.

• Ekstrawersja nie przesądza o wyniku żółtym ani czerwonym, choć oba kolory mogą wiązać się z aktywnym sposobem działania i kierowaniem uwagi na otoczenie.
• Introwersja nie przesądza o wyniku zielonym ani niebieskim, choć oba kolory mogą wiązać się z bardziej wyważonym tempem.
• Preferencja myślenia nie przesądza o czerwonym ani niebieskim, choć oba te kolory kładą nacisk na zadania.
• Preferencja odczuwania nie przesądza o żółtym ani zielonym, choć oba te kolory kładą nacisk na ludzi.
• Preferencja osądzania nie przesądza o niebieskim, choć niebieski kładzie nacisk na strukturę, a czerwony również może sprzyjać podejmowaniu konkretnych decyzji.

Kiedy korzysta się z każdego z tych narzędzi

Narzędzia oparte na typach, takie jak MBTI, przydają się do refleksji nad sobą, poznawania możliwych ścieżek kariery i rozmów o tym, jak wolisz myśleć i odzyskiwać energię. Ludzie korzystają z nich, by zrozumieć, dlaczego niektóre zadania dodają im energii, a inne ich męczą, albo dlaczego oni i ich partner czy partnerka inaczej podchodzą do decyzji.

Narzędzia oparte na kolorach zachowań przydają się w rozmowach w pracy, na przykład podczas warsztatów zespołowych, wdrażania nowych osób, przygotowań do trudnej rozmowy z przełożonym albo szukania przyczyn problemów przy przekazywaniu zadań. Języka kolorów łatwo użyć na spotkaniu. Zdanie „Mam sporo zielonego i potrzebuję wcześniej wiedzieć o zmianach” zamienia wynik w konkretną prośbę.

Niektóre organizacje korzystają z obu podejść: jednego do rozwoju indywidualnego, drugiego do usprawniania komunikacji w zespole. Sprawdza się to najlepiej wtedy, gdy nikt nie próbuje na siłę dopasować jednego wyniku do drugiego.

Jak korzystać z obu wyników bez szufladkowania siebie

Oba rodzaje wyników stają się mniej przydatne, gdy traktujesz je jak niezmienne etykiety. Poniższe zasady pomagają zachować właściwą perspektywę.

Na przykład inżynierka z preferencją introwersji, u której wśród kolorów przeważają czerwony i niebieski, może powiedzieć nowemu zespołowi, że na spotkaniach dąży do jasnych decyzji, ale woli przeczytać propozycje poprzedniego wieczoru, zamiast brać udział w burzy mózgów bez przygotowania. Wykorzystuje w ten sposób każdy wynik zgodnie z tym, co opisuje, i przekazuje zespołowi konkretną prośbę.

• Używaj każdego wyniku do tego, co opisuje: MBTI do zrozumienia, jak wolisz myśleć i odzyskiwać energię, a kolorów do przyjrzenia się swojemu zachowaniu w pracy.
• Patrz na całą mieszankę: w wyniku kolorów zwróć uwagę na drugi kolor i pełny rozkład procentowy, nie tylko na kolor dominujący.
• Mów, czego potrzebujesz, a nie kim jesteś: zamiast tylko podawać swój typ, poproś współpracownika o agendę dzień przed spotkaniem.
• Zostaw miejsce na zmianę zachowania: Twój wynik kolorów może się zmienić wraz z nową rolą, nowym zespołem albo lepszym poznaniem siebie.
• Nie przejmuj się pozornymi sprzecznościami: jeśli oba wyniki wydają się ze sobą nie zgadzać, prawdopodobnie opisują różne strony Twojej osobowości.

Jak działa test ColorType

ColorType to bezpłatny kwestionariusz samoopisowy z 21 pytaniami. Wypełnienie go zajmuje około pięciu minut i nie wymaga rejestracji. Pytania dotyczące czterech wymiarów są przemieszane, a wbudowane mechanizmy sprawdzania spójności porównują odpowiedzi na powiązane pytania. Jeśli spójność Twoich odpowiedzi jest niska, podchodź do wyniku ze szczególną ostrożnością.

Otrzymasz kolor dominujący, drugi kolor oraz procentowy udział każdego z czterech. Możliwe są remisy, które pojawiają się jako równe wyniki. ColorType jest odrębnym, niezależnym narzędziem. Nie określa ani nie szacuje typu MBTI, a wyniku MBTI nie da się przeliczyć na wynik ColorType.

Do czego nie należy używać żadnego z tych narzędzi

ColorType to dobrowolna samoocena oparta na modelu zachowań DISC. Nie jest narzędziem klinicznym ani diagnostycznym, nie służy do oceny zdrowia psychicznego i nie jest narzędziem zwalidowanym psychometrycznie. Opisuje preferencje dotyczące zachowania, a nie zdolności, efektywność pracy czy wartość człowieka.

Ani wynik kolorów, ani czteroliterowy typ nie powinny być jedyną podstawą decyzji o zatrudnieniu, awansie, selekcji kandydatów ani żadnej innej decyzji wpływającej na czyjeś źródło utrzymania. Wyniki samoopisowe odzwierciedlają to, jak ludzie postrzegają samych siebie, a preferencje to nie to samo co efektywność pracy. Decyzje dotyczące ludzi wymagają dowodów, takich jak rozmowy kwalifikacyjne, próbki pracy i wykazane osiągnięcia.